An Liúntas Leasa Forlíontach agus daoine féinfhostaithe

Tugann an Liúntas Leasa Forlíontach bunliúntas seachtainiúil do dhaoine incháilithe a bhfuil ioncam íseal acu nó nach bhfuil aon ioncam ar bith acu. D'fhéadfá obair a dhéanamh do do ghnólacht féin agus an Liúntas Leasa Forlíontach a fháil ag an am céanna ar chuntar go mbeadh d'ioncam faoi bhun teorainn áirithe. Ní mór duit iarratas a dhéanamh ar gach íocaíocht eile a d'fhéadfá a bheith incháilithe lena haghaidh sula ndéanfá iarratas ar an Liúntas Leasa Forlíontach, áfach.

D'fhéadfadh sé go mbeifeá i dteideal íocaíochtaí eile faoi Scéim an Liúntais Leasa Fhorlíontaigh chun freastal ar riachtanais speisialta, mar shampla, liúntais sheachtainiúla chun cabhrú le cíos/íocaíochtaí úis mhorgáiste nó le riachtanais phráinneacha nó eisceachtúla. Is féidir leat tuilleadh a léamh faoi d'fhorlíontaí cíosa agus úis mhorgáiste.

Cén uair a íoctar an Liúntas Leasa Forlíontach?

De ghnáth, íoctar an Liúntas Leasa Forlíontach in dhá chás:

• Má d'éiligh tú ar íocaíocht leasa shóisialta nó phinsin ach níor íocadh duit go fóill é agus níl aon ioncam eile ar fáil duit, d'fhéadfadh sé go mbeifeá i dteideal an Liúntais Leasa Fhorlíontaigh fad is a bheifeá ag fanacht ar d'íocaíocht.
• Mura bhfuil aon ioncam eile ar fáil duit agus níl tú incháilithe le haghaidh aon íocaíochta leasa shóisialta eile, d'fhéadfadh sé go mbeifeá i dteideal an Bhunliúntais Leasa Fhorlíontaigh ar chuntar go gcomhlíonfá na coinníollacha. Má tá d'ioncam seachtainiúil faoi bhun ráta an liúntais leasa fhorlíontaigh do líon na ndaoine atá i do theaghlach, déanfar íocaíocht duit chun d'ioncam a ardú go dtí an ráta cuí.

Má tá tú féinfhostaithe, is féidir leat an Liúntas Leasa Forlíontach a fháil agus leanúint d'obair do do ghnólacht - arís, ar chuntar go bhfuil d'ioncam faoi bhun bhunráta an Liúntais Leasa Fhorlíontaigh a bhaineann le do chás.

An bhfuil mé incháilithe le haghaidh an Liúntais Leasa Fhorlíontaigh?

De ghnáth, tá tú incháilithe le haghaidh an Liúntais Leasa Fhorlíontaigh má chomhlíonann tú na coinníollacha seo a leanas:

• Tá tú i do chónaí sa Stát agus comhlíonann tú an coinníoll gnáthchónaithe (ach amháin i gcás na híocaíochta riachtanas eisceachtúil)
• Comhlíonann tú an tástáil acmhainne.
• Rinne tú iarratas ar gach sochar/liúntas eile a d'fhéadfá a bheith incháilithe lena aghaidh
• Tá tú cláraithe leis an FÁS le haghaidh oibre agus tá tú in aois fostaíochta

De ghnáth, níl tú incháilithe le haghaidh an Liúntais Leasa Fhorlíontaigh:

• Má tá tú i bhfostaíocht lánaimseartha atá inárachais, i.e. ag obair níos mó ná 30 uair in aghaidh na seachtaine
• Má tá tú i mbun oideachais lánaimseartha

Cén chaoi a ndéantar an tástáil acmhainne a áireamh?

Tá seans ann go ndéanfadh ioncam uile do theaghlaigh (lena n-áireofaí tuilleamh do chéile, do pháirtnéara shibhialta nó do chomháitritheora) a mheas mar chuid den tástáil acmhainne nuair atáthar ag próiseáil d'éilimh. D'fhéadfadh sé go gcuirfí pá, pinsin, cothabháil, coigilteas agus roinnt íocaíochtaí leasa shóisialta san áireamh. Má tá tú ag obair (féadann tú obair suas go dtí 30 uair in aghaidh na seachtaine i bhfostaíocht atá inárachais), cuirfear d'ollioncam lúide ÁSPC agus costais réasúnta taistil san áireamh chun críche na tástála acmhainne.

D'fhéadfá leanúint ar aghaidh i bhféinfhostaíocht agus éileamh ar an Liúntas Leasa Forlíontach ag an am céanna. Dhéanfaí aon ioncam a fhaigheann tú ón bhféinfhostaíocht a mheas mar chuid den tástáil acmhainne sa chás sin. Ní chuirtear roinnt costas riachtanacha san áireamh.

Is iad seo a leanas na príomhrudaí a chuirtear san áireamh mar chuid den tástáil acmhainne i gcomhar le Liúntais Leasa Fhorlíontaigh:

• Gach ioncam in airgead tirim: lena n-áirítear an chuid is mó d'íocaíochtaí leasa shóisialta agus d'íocaíochtaí de chuid Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte, seachas sochar linbh, liúntas cúram sa teaghais agus liúntas leas na ndall. Déantar neamhaird de suas go dtí €120 ó fhostaíocht athshlánúcháin.
• Luach aon sochair nó phribhléide: Má tá tú 24 bliain d'aois nó faoina bhun agus tá cónaí ort in éineacht le tuismitheoir nó leasthuismitheoir i dteach an teaghlaigh, cuirfear cuid d'ioncam do thuismitheoirí san áireamh mar chuid den tástáil acmhainne le haghaidh an Liúntais Leasa Fhorlíontaigh. Tugann an Roinn Coimirce Sóisialaí 'tástáil ar an sochar agus ar an bpribhléid' a fhaigheann tú mar gheall ar go bhfuil cónaí ort in éineacht le do thuismitheoirí. Tuilleadh eolais maidir leis an mbealach a ndéantar sochair agus pribhléid a mheas mar chuid den tástáil acmhainne .

• • Déantar luach infheistíochtaí, coigiltis nó réadmhaoine (seachas luach do thí féin) a áireamh mar seo a leanas:

Cuirtear d'ioncam féin le haon ioncam a fhaigheann do chéile, do pháirtnéir sibhialta nó do chomháitritheoir nuair atáthar ag déanamh na tástála acmhainne.

Cé mhéad a d'fhéadfainn a fáil?

Cuimsíonn an Bunliúntas Leasa Forlíontach an ráta pearsanta chomh maith le haon suim bhreise i gcomhair le haon aosach nó leanbh cleithiúnach.

Rátaí an Liúntais Leasa Fhorlíontaigh (2013)

Cén chaoi a ndéanaim iarratas air?

Ba chóir duit iarratas a dhéanamh ar an Liúntas Leasa Forlíontach chuig ionadaí de chuid na Roinne Coimirce Sóisialaí (ar ar tugadh an tOifigeach Leasa Pobail roimhe) ag d'oifig áitiúil sláinte chomh luath agus is gá. Ní mór duit foirm éilimh ar an Liúntas Leasa Forlíontach (pdf) a chomhlánú. Chun d'éileamh a éascú, ba chóir na rudaí seo a leanas a bheith ar láimh agat:

• D'Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí féin, chomh maith le huimhir do chéile, do pháirtnéara shibhialta nó do chomháitritheora, agus uimhreacha do leanaí.
• Cruthúnas cónaithe
• Cruthúnas céannachta, mar shampla, pas, ceadúnas tiomána, cead oibre, cárta inimirce (de chuid Bhiúró Náisiúnta an Gharda Síochána um Inimirce), srl.
• Cruthúnas maidir le haon ioncam atá tú, do chéile, do pháirtnéir sibhialta, do chomháitritheoir nó do leanaí ag fáil
• Nóta ó d'Oifig Áitiúil Leasa Shóisialaigh agus do dhuillín pá deireanach má tá tú díreach tar éis iarratas a dhéanamh ar an Sochar/an Liúntas Cuardaitheora Poist.
• Do leabhar sochair linbh nó teastas breithe d'aon leanbh nach bhfuil a uimhir phearsanta seirbhíse poiblí ar láimh agat
• Cáipéisí a léiríonn d'ioncam agus do staid airgeadais, ar nós duillíní pá, P45, P35, P60, ráitis bhainc, srl.

Achomharc a dhéanamh in aghaidh cinnidh

Is féidir leat achomharc a dhéanamh in aghaidh cinnidh mura bhfuil tú sásta le toradh d'éilimh. Féadann tú achomharc a dhéanamh chuig an Oifig Neamhspleách Achomharc Leasa Shóisialaigh.. Déanann an Oifig Achomharc Leasa Shóisialaigh plé le hachomhairc a bhaineann leis an mBunliúntas Leasa Forlíontach agus forlíontaí an Liúntais Leasa Shóisialta, ach ní dhéanann sí plé le hachomhairc a bhaineann le hÍocaíochtaí Práinneacha nó Eisceachtúla.